Skip to main content

Full text of "Drugs, maak er geen spel van! Een gids met werkvormen en spelen voor jongerengroepen [PDF]"

See other formats



Deze brochure is een uitgave van de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw 





































Colofon 


Deze brochure is een uitgave van de Vereniging voor Alcohol- en andere 
Drugproblemen vzw (VAD), E. Tollenaerestraat 15,1020 Brussel. 

Eindredactie: Roeland Keersmaekers 

Vormgeving: Mano Romero 
Druk. EPO 


1997 ©VAD 



IÏTHOUDST AFE1 


1 Uitleg voor de start 


2 Creatieve werkvormen over drugs 

Drugquiz 
De weigering 

Door de bril van de anderen 
Bingokaart 
Stellingen en vragen 

2 Kant-en-klaar spelmateriaal over drugs 

Het alcoholspel 
Cold Turkey 

Activiteitenkoffer alcohol & drugs 
Druglinkspel 

Alcohol en Tabakkwartetspel 
De kater komt later 
Zwart op wit 
Fotostellingen 


4 Tot slot 



1 


Uitl< 




















Waar jongeren bij elkaar komen, wordt er geroepen, gepraat, gediscussieerd.Drugs is zo’n onderwerp dat 

bij jongeren steeds vaker over de tong gaat. Iedere jongere heeft er wel zijn eigen mening over. Met 
werkvormen en spelen kan je de discussie hierover aanwakkeren. Via een ludieke gespreksvorm kan je 
ervoor zorgen dat de mening van elke jongere wordt gehoord. Via een spel kan je de aandacht van alle 
deelnemers trekken en kan je ervoor zorgen dat de opgedane kennis beter bijblijft. 

g voor de start 

Met deze brochure kan je als begeleider van een jongerengroep enkele ideetjes opdoen voor een educatief 
spel over drugs. In het eerste deel vind je enkele werkvormen waarmee je verschillende aspecten van de 
drugproblematiek kan bespreekbaar maken. Deze werkvormen zijn niet volledig uitgewerkt. Je kan ze zelf nog 
aanpassen aan de interesses, de leeftijd, de grootte,... van je groep. In het tweede deel van deze brochure 
vind je enkele kant-en-klare spelen over drugs. Naast een korte voorstelling van deze spelen vind je er 
aankoop- en ontleeninformatie. 

De werkvormen en spelen die je in deze brochure vindt, hebben tot doel de uitwisseling tussen jongeren over 
de drugproblematiek te stimuleren. Daarom is het belangrijk dat je er als spelbegeleider voor zorgt dat de 
mening van alle spelers wqrdt gehoord. Een spel of werkvorm samen met de jongeren uitwerken is ook een 
leuk idee, omdat je dan zeker aansluit bij wat hen bezighoudt. Om het gesprek niet te sterk op drugs te 
focussen, kan je de werkvormen en spelen ook binnen een ruimer geheel kaderen. Wat dacht je van een 
themadag rond gezondheid, rond risico’s, rond kicks,...? 

Naast drugspecifieke werkvormen en spelen zijn er natuurlijk nog tal van andere spelen die binnen 
drugpreventie kunnen kaderen. Metvertrouwensspelen, samenwerkingsactiviteiten en niet-competitieve 
spelen kan je bijdragen tot vertrouwen, aanvaarding en een open klimaat in de groep. Voor deze spelen kan je 
terecht bij de documentatiediensten van verschillende jeugdwerkingen. Achteraan in deze brochure vind je 
enkele handboeken en brochures met interessante achtergrondinformatie en talrijke spelsuggesties. 


Veel speelplezier! 



Creatieve werkvormen 



over drugs 































quiz 


Doel: 

Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Materiaal: 

Begeleiding: 


kennis opdoen over drugs 
jongeren vanaf 12 jaar 
minimum 8 deelnemers 

zelf te bepalen, afhankelijk van het aantal vragen 

video, reportage, informatieve brochures of boeken over drugs 

De begeleiding moet de juiste antwoorden kennen op de vragen die in de quiz voorko¬ 
men, liefst met een woordje uitleg. 


Elke deelnemer denkt even na en noteert vier vragen over drugs, waar hij of zij graag een antwoord op zou krij¬ 
gen. De vragen worden opgehaald. Met deze vragen wordt een quiz opgebouwd voor de volgende bijeenkomst 
of een later moment. In de tussentijd kan de spelleider het juiste antwoord op de vragen opzoeken. Hiervoor kan 
de spelleider beroep doen op informatieve brochures. Ook bij De Druglijn kan je terecht met alle vragen rond 
drank, drugs en pillen. De Druglijn is een groen nummer, elke werkdag open van 12 tot 21 uur, op zaterdag van 
15 tot 21 uur en gesloten op zon- en feestdagen. 


De quiz 

Verdeel de deelnemers in groepjes van vier. Elk groepje zoekt een ploegnaam. De ploegen kunnen secon¬ 
den/minuten winnen door‘de vragen juist te beantwoorden. De seconden/minuten van alle groepjes samen 
bepalen hoe lang er tussen elke quizronde naar een boeiende reportage over de drugproblematiek mag geke¬ 
ken worden. De groepen werken hiervoor dus samen. Hou je strikt aan de ‘gewonnen’ kijkduur. Dat brengt span¬ 
ning in het spel. Op het einde van de quiz kan de reportage ongestoord uitgekeken worden. 

Voor het oplossen van de vragen kan gebruik gemaakt worden van brochures of boeken waarin binnen een 
bepaalde tijdspanne het juiste antwoord kan opgezocht worden. Zoals het bij een quiz hoort, heeft men dan min¬ 
der punten verdiend. De verschillende quizrondes kan je ook afwisselen met korte spelen die je elders in deze 
brochure vindt. Aan het einde van de quiz kan je de opgedane kennis ook testen met het Druglinkspel. 

(Naar: Quiz, Levende lijven, Katholieke Jeugdraad, 1996,) 




Doel: 

Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Materiaal: 


ideeën opdoen hoe je een aanbod van drugs kan weigeren 

jongeren vanaf 14 jaar 

onbeperkt 

30 minuten (langer met nabespreking) 
casetterecorders met cassettes, flappen en stiften 


Deel de groep op in kleine groepjes. Gewapend met cassetterecorders trekken ze op interviewtocht. Vraag 
toestemming om het gesprekje op band op te nemen en leg de geïnterviewde uit dat de cassette enkel voor 
eigen gebruik is. 

Mogelijke vragen voor het interview: 

- Wanneer u een pint wordt aangeboden en u hebt daar helemaal geen zin in, hoe weigert u dan? 

- Wanneer u een sigaret krijgt aangeboden en u wenst niet te roken, hoe weigert u dan? 

- Wanneer iemand u een joint aanreikt, hoe zou u dan ‘nee’ zeggen? 

- Wanneer iemand u illegale drugs aanbiedt, hoe zou u dit dan weigeren? 

- Wanneer iemand u uitnodigt op een feestje en u wil niet gaan, hoe zegt u dan nee? 

- Hoe weigert u een lift wanneer u liever te voet gaat? 


Nabespreking 

Terug samengekomen bespreken de verschillende groepjes de interviews. Ze praten en denken rond volgende 
vragen: 

- Hoe weiger jij het aanbod om drugs te gebruiken? 

- Is er volgens jou een verschil tussen het weigeren van alcohol, het weigeren van een sigaret of het 
weigeren van illegale drugs? 

- Wat vind jij een originele manier om een aanbod af te slaan? 

- Hoe zeg je ‘nee’ tegen allerlei andere zaken (uitnodiging, lift,...)? 


Als resultaat van dit gesprekje maakt elk groepje een top 5 van tips om een drugaanbod te weigeren. Wat is de 
beste manier om een aanbod van drugs af te slaan? 

(Naar: Het aanmaken, Levende lijven, Katholieke Jeugdraad, 1996) 



dooide© b: 


rail van de anderen 


Doel: 

Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Materiaal: 


jezelf confronteren met het beeld dat anderen in de groep van je hebben 
aanzetten tot een gesprek over drugs (en eventueel andere thema’s) 
jongeren vanaf 16 jaar 
minimum 6 deelnemers 
2 uren 

enveloppen, pennen (voor iedereen dezelfde), kleine blanco kaartjes, voor iedere 
deelnemer drie gokkaartjes 


De spelbegeleider schrijft vragen op de voorkant van lege enveloppen. De vragen moeten zo geformuleerd zijn 
dat het antwoord de naam van een van de deelnemers kan zijn (zie voorbeeldvragen). Per spelronde heb je 
voor iedere deelnemer één envelop nodig. Voorzie minimum 3 spelrondes. Iedere deelnemer krijgt dezelfde pen, 
een stapeltje kleine blanco kaartjes en de 3 gokkaartjes: één met plus (+), één met min (-) en één met plus/min 
(+/-). Het spel verloopt in 3 fasen: stemmen, het voorspellen van de uitslagen, het tellen van de stemmen. 


Stemmen 

Iedere speler krijgt een envelop met een vraag erop. Je leest deze vraag voor 
jezelf en beantwoordt ze door een keuze te maken uit je medespelers. Je 
schrijft één naam per kaartje. Je brengt altijd twee stemmen uit. Je kan twee¬ 
maal dezelfde persoon opschrijven, twee verschillende personen, maar nooit je 
eigen naam. De envelop wordt links doorgegeven. Alle spelers beantwoorden 
nu de vraag op de envelop die ze hebben doorgekregen. De enveloppen gaan 
de groep rond tot ze terug bij de oorspronkelijke persoon zijn aanbeland. 




Voorspellen van de uitslag 

De eerste speler leest de vraag die op zijn envelop staat hardop voor. Alle spelers voorspellen tegelijk of hun 
naam het meeste (+); wel, maar niet het meeste (+/-); of helemaal niet (-) in de betreffende envelop zal 
voorkomen. Je voorspelt door één van de gokkaartjes voor je op tafel te leggen. 

Tellen van de stemmen 

Pas als alle gokkaartjes op tafel liggen, wordt de omslag geopend en worden alle namen voorgelezen en 
geteld. Zo wordt voor elke persoon duidelijk of hij/zij zichzelf juist heeft ingeschat. Goede voorspellingen 
worden als volgt beloond: 

- 5 punten voor wie het meest/minst in de envelop voorkomt en dit juist heeft gegokt 
-1 punt voor diegene die +/- heeft gegokt en voor wie dat klopt. 

Foute voorspellingen krijgen geen punten. 

Hierna leest de volgende speler zijn vraag voor, wordt er gegokt en geteld. 

Mogelijke vragen: 

- Wie heeft er volgens jou al eens een joint gerookt? 

- Wie gebruikt er volgens jou af en toe XTC? 

- Wie heeft regelmatig een‘kater? 

- Wie kan volgens jou het best een pint weigeren? 

- Wie heeft volgens jou nog nooit een sigaret gerookt? 

- Wie is er verslaafd aan sigaretten zonder dat hij/zij het zelf beseft? 

- Wie leidt volgens jou het meest regelmatige leven? 

- Wie leeft er volgens jou het gezondst? 

- Wie poetst er driemaal per dag zijn/haar tanden? 

- Wie vrijt er soms zonder condoom? 

- Met wie zou je graag eens op café gaan? 

- Aan wie zou je je grootste geheimen durven toevertrouwen? 

(Naar: Black Box, Jumbo, Koninklijke Hausemann en Hotte, Amsterdam, 1990) 



Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Materiaal: 


Doel: 


eikaars opvattingen over drugs verkennen 

aanzetten tot een gesprek over drugs 

jongeren vanaf 14 jaar 

minimum 6 deelnemers 

10 minuten (langer met nabespreking) 

Bingokaart voor elke deelnemer 


De spelleider maakt vooraf een Bingokaart. Dit doe je door een A4-blad in 25 vakjes onder te verdelen. In elk 
vakje zet je een tekst. Enkele ideetjes voor de tekstvakjes: 

- gaat regelmatig op café 

- heeft al eens een joint gerookt 

- heeft een hekel aan jongeren die zich onverantwoord gedragen 

- gaat graag af en toe eens uit de bol 

- rijdt nooit dronken met de fiets 

- kan gemakkelijk een rondje alcohol overslaan 

- vindt de combinatie ‘alcohol-auto rijden’ maar niks 

- vindt dat jongeren tegenwoordig geen normbesef meer hebben 

( 

Elke deelnemer krijgt dezelfde Bingokaart. Laat de deelnemers met de Bingokaart kris-kras door elkaar lopen. 
Aan de hand van de tekst in de verschillende vakjes bevragen ze elkaar. Bij een positief antwoord, mogen de 
deelnemers de naam van de bevraagde in het overeenkomstige vakje plaatsen. Wie vijf verschillende namen in 
vijf vakjes op een rij heeft (horizontaal, vertikaal of diagonaal), roept “BINGO” en mag stoppen. Wanneer er een 
vijftal mensen “BINGO” hebben geroepen, is het spel gedaan. De tekstjes op de Bingokaart kunnen als 
uitgangspunt voor een gesprek worden gebruikt. 


(Naar: People Bingo, Energizel, Quest books, 1991) 



*%\elïin 


ingen en vragen 


Goede werkvormen hoeven niet ver gezocht te zijn. Je kan ze gemakkelijk zelf maken. Een leuk spelbord en 
wat kaartjes zijn meestal genoeg om een boeiend gesprek op gang te brengen. Je kan ook krantenartikels, 
tijdschriften, foto’s, liedjesteksten,... gebruiken als uitgangspunt voor een gesprek over drugs. 

Om je op weg te zetten, geven we hier een aantal stellingen en vragen. Afhankelijk van watje wil bespreken en 
van de leeftijd van de deelnemers kan je zelf gepaste stellingen of vragen selecteren. Om de discussie te 
verruimen, kan je stellingen of vragen over andere thema’s (sexualiteit, muziek,...) toevoegen. Voor je als 
begeleider met stellingen of vragen aan de slag gaat, is het best dat je je informeert. Zo kan je de deelnemers 
bijkomende informatie geven en eventuele vooroordelen doorprikken. 


Drugs en jongeren 

Stellingen: 

Wanneer het over drugs gaat, worden jongeren altijd geviseerd 
Jongeren hebben af en toe nood aan een kick 
Met drugs ontvluchten jongeren de werkelijkheid 
Jongeren worden niet gehoord in het drugbeleid 
Druggebruik heeft geen invloed op schoolresultaten 
Jongeren gebruiken drugs uit verveling 
Experimenteren is eigen aan jongeren 



Vragen: 

Hoeveel jongeren gebruiken volgens jou illegale drugs? 
Hoeveel jongeren drinken volgens jou regelmatig alcohol? 
Hoeveel volwassenen drinken volgens jou regelmatig alcohol? 
Om welke redenen gebruiken jongeren volgens jou drugs? 

Op welke leeftijd heb je je eerste pint geproefd? 

Op welke leeftijd heb je je eerste sigaret geprobeerd? 

Zijn drugs volgens jou vooral een probleem van jongeren? 















Drugs en sociale context 

Stellingen: 

Meisjes kunnen makkelijker een rondje overslaan dan jongens 
Wie er bij wil horen, moet drugs gebruiken 
Alcohol brengt sfeer in de groep 

Het voorbeeld van popidolen heeft een invloed op druggebruik 
Aan de toog kan je niet onderdoen voor anderen 
Jongeren zonder perspectief gebruiken makkelijker drugs 
Zonder XTC kan je niet dansen op house 

Vragen: 

Welke drugs zijn illegaal? 

Ben jij al in de verleiding gekomen om illegale drugs te gebruiken? 
Gebruik jij af en toe legale drugs? 

Vind jij dat roken gezellig is? 

Vind jij dat alcohol bij een feestje hoort? 

Denk jij datje met cannabis betere gesprekken kan voeren? 

Denk jij datje met XTC sneller mensen leert kennen? 

Verschillende drugs 

Stellingen: 

Alcohol is eigenlijk geen drug 

Voor elk ongemak bestaat-er wel een pilletje 

Cocaïne kan je ook gecontroleerd gebruiken 

Stoppen met roken, is het moeilijkste wat er is 

Een joint is gezonder dan een sigaret 

Speed geeft je extra energie 

Aan geneesmiddelen kan je niet verslaafd geraken 

Vragen: 

Wat versta jij onder ‘drugs’? 

Is alcohol volgens jou een drug? 

Zijn geneesmiddelen volgens jou drugs? 

Welke grote groepen van drugs ken jij? 

Welke drugs zijn volgens jou het meest verslavend? 

Welke drugs zou je zelf nooit nemen? 

Is cannabis volgens jou een gevaarlijk drugs? 



Kant-en-klaar 



spelmateriaal over drugs 
























alcohol spel 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


jongeren van 15 tot 20 jaar 
4 tot 18 spelers, ideaal met 6 spelers 
2 a 3 uren 

1 a 2 begeleiders. De spelleider behoeft geen voorkennis over drugs. 


Het spel wil bijdragen tot attitudevorming ten aanzien van alcoholgebruik bij jongeren van +15 jaar via het 
overbrengen van informatie en het laten ervaren van bepaalde spanningssituaties die met alcoholgebruik 
verband kunnen houden. 

Vertrekkende van een aantal vragen en situatieschetsen kunnen de spelers jetons verdienen naargelang hun 
gedrag. De bedoeling is zoveel mogelijk groene jetons - die wijzen op gezond gedrag - te verzamelen. Het spel 
vertrekt vanuit de reeds verworven kennis of attitude van de spelers. 


Het alcoholspel (Free vzw, 1981) wordt niet meer uitgegeven, maar is wel nog te ontlenen bij: 

• Diocesane Animatiedienst Bezinningsdagen - Tel. 03/542.22.45 
Prijs: 100 fr. per 14 dagen, geen waarborg 

• JAC Oostende - Tel. 059/50.57.45 
Prijs: gratis, 200 fr. waarborg 

• JAC Aalst - Tel. 053/70.‘38.88 

Prijs: het spel wordt enkel onder begeleiding gegeven en maakt deel uit van een 
ruimere vorming. De prijs is afhankelijk van de aard van de vorming. 

• JAC Kortrijk - Tel. 056/21.04.42 
Prijs: 500 fr. + 500 fr. waarborg 

• CAD Limburg-Tel. 011/27.42.98 

Prijs: 150 fr. per week + 1.000 fr. waarborg 


Spe 


co ld turkey 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


jongeren vanaf 14 jaar 
8 tot 16 spelers 
2 tot 2,5 uur 

Dit spel is enkel met begeleiding vanuit het CIS te verkrijgen 


Via het spel leren de jongeren een eigen mening te vormen over verslaving en het gebruik van drugs in de 
brede zin van het woord. De jongeren worden er ook op gewezen dat het drugprobleem niet enkel een per¬ 
soonlijk probleem is, maar dat het ingekaderd zit in een bredere maatschappelijk context 
Cold Turkey is een spel rond vier verschillende vormen van verslaving: drugs, tabak, alcohol en medicijnen. Het 
spel wordt gespeeld op een groot bord en tijdens het spel wordt informatie doorgespeeld en moeten opdrachten 
worden uitgevoerd. Er wordt vanuit het CIS een begeleider voorzien indien op voorhand aangevraagd. 


Cold Turkey (CIS, 1992) is enkel met begeleiding vanuit het CIS te verkrijgen. Je vraagt het spel dan ook best 
een drietal weken op voorhand aan. 

• Centrum voor Informatieve Spelen - Tel. 016/22.25.17 
Prijs: 1.950 fr. per begeleider (+ 8 fr/km. vervoersonkosten) 



ac enkoffer 

Alcohol & Drugs 



Deze activiteitenkoffer bevat drie spelen: Snel verkeerd, Rechtbankspektakel en De ronde van Biervliet. Elk 
spel kan afzonderlijk worden gespeeld. 


medewerkers en bezoekers van jeugdhuizen en jeugdbewegingen 

zowel voor grote als kleine groepen 

zelf te bepalen, afhankelijk van de gebruikte werkvormen 

De spelleider behoeft geen voorkennis over drugs 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


Snel verkeerd 

Via het spel wordt gewezen op de verantwoordelijkheid van bestuursleden, beroepskrachten en 
medewerkers/leiders van een jeugdhuis of jeugdbeweging. Ze worden gestimuleerd om op te komen voor de 
belangen van jongeren. 

Het pakket bevat verschillende onderdelen die ook apart bruikbaar zijn: situatietoneel, 
stellingenspel, reactiespelletjes, een alcoholkwis en een videocassette. 


Rechtbankspektakel 

Het spektakel is gericht op de beïnvloeding van kennis en meningen rond eigen alcohol- en druggebruik. 
Rechtbankspektakel 1: avondvullend programma a.d.h.v. stellingen 
Rechtbankspektakel 2: programma voor twee avonden a.d.h.v. situatiebeschrijvingen 
Rechtbankspektakel 3: een verkorte versie voor één avond 

De ronde van de biervliet 

In het spel wordt een beeld gegeven van de rol die alcohol in het leven van jongeren, hun vrije tijd en het 
jeugdwerk kan spelen. Eveneens wordt kennis bijgebracht rond alcoholgebruik in het algemeen. 

Het spel wordt gespeeld op een bord met pionnen en dobbelstenen. Het spel kan ook opgevat worden als een 
quiz. 

De Activiteitenkoffer Alcohol & Drugs (CAD Groningen & Stichting Probe, 1992) is niet meer te koop, maar kan 
je wel ontlenen bij drie organisaties. 

• JAC Oostende - Tel. 059/50.57.45 
Prijs: gratis, 200 fr. waarborg 

• CGG Leuven-Tel. 016/23.27.28 
Prijs: gratis 

• CAD Limburg - Tel. 011/27.42.98 

Prijs: 150 fr. per week + 1.000 fr. waarborg 






















d^iglinkspel 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


jeugdhuismedewerkers, jeugdbewegingsleiders, leerkrachten, opvoeders,... 
maximum 4 a 5 spelers per kaartspel 
1 uur 

Dit spel vereist een zekere voorkennis over drugs. De bijbehorende handleiding is een 
must om het spel te kunnen begeleiden. 


Aan de hand van vijf soorten kaarten (productkaarten - effectkaarten - risicokaarten - statuskaarten - 
gebruikerskaarten) wordt aan de spelers heel wat informatie doorgegeven over producten, risico’s, voor¬ 
oordelen, ... Het spel wordt het best gespeeld binnen een ruimere vorming en liefst als aanleiding voor een 
discussie of een gesprek. 


Het Druglinkspel (VAD, 1995) kan je bij de VAD kopen. 

• Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen - Tel. 02/423.03.33 
Prijs: 60 fr. per spel kaarten, 50 fr. vanaf 5 spelen 


^PS]3eohol en 

t abakkwart et spe1 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


iedereen die een kwartetspel begrijpt 
4 spelers 
zelf te bepalen 

Bij dit spel is geen begeleiding nodig 


Het spel verloopt als bij een gewoon kwartetspel. Spelenderwijs doen de spelers informatie op en ontwikkelen 
ze een eigen mening over alcohol en andere drugs. 


Het Alcohol en tabak kwartetspel { NIAD, 1989) is te koop bij hetTrimbos-instituut, maar wordt nergens uitge¬ 
leend. 

• Trimbos-instituut - Tel. 00/31/30/297.11.25 
Prijs: 7,50 Fl (= ongeveer 150 fr.) 


de kater komt later 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 


Begeleiding: 


leiding en begeleiders van jongeren, maar ook jongeren zelf 

2 tot 6 spelers 

informatief spel: 1 a 2 uur 

stellingen voor discussie: 1 a 1,5 uur 

beweegredenen voor druggebruik: 1 uur 

werken rond groepsdruk: 1/2 a 1 uur 

alcoholvrije cocktails: 1 uur 

De spelleider behoeft geen voorkennis over drugs. Het is wel aangeraden eerst de 
handleiding door te nemen. 


De spelers testen hun kennis over drugs, zoals alcohol, geneesmiddelen, soft drugs en hard drugs. Daarna 
wordt er van gedachten gewisseld over drugs als sociaal verschijnsel en over de persoonlijke uitdaging om er 
aan te weerstaan. 

Het informatieve spel bestaat uit een spelbord waarbij de spelers als eerste de aankomst moeten bereiken. Op 
een aantal vakjes moeten vragen beantwoord worden waarbij de overige spelers aan de hand van kaartjes een 
beoordeling geven over het antwoord. De spelleider geeft daarna het juiste antwoord met een uitleg. 

Naast het informatieve spel zitten in de doos ook nog: een aantal stellingen voor discussie; een werkvorm voor 
het nagaan wat de beweegredenen zijn voor druggebruik; een werkvorm rond groepsdruk en een handleiding 
voor het maken van alcoholvrije cocktails. 


De kater komt later (CGGZ Turnhout, 1992) is te koop bij het CIS. 
Verder kan je het bij een zestal organisaties ontlenen. 

• Centrum voor Informatieve Spelen - Tel. 016/22.25.17 
Prijs: 525 fr. 

• JAC Oostende - Tel. 059/50.57.45 
Prijs: gratis, 200 fr. waarborg 

• JAC Kortrijk - Tel. 056/21.04.42 
Prijs: 500 fr. + 500 fr. waarborg 

• JAC Turnhout-Tel. 014/41.62.58 
Prijs: 500 fr. per week + 500 fr. waarborg 

• De Hallen - Tel. 02/227.02.02 
Prijs: gratis 

• CAD Limburg - Tel. 011/27.42.98 

Prijs: 150 fr. per week + 1.000 fr. waarborg 

• CGG Leuven - Tel. 016/23.27.28 
Prijs: gratis 





zonder 


trip 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


jongeren vanaf 14 jaar 

van 8 tot 24 spelers, ideaal 16 spelers 

3 uren 

2 tot 4 spelleiders. Voorkennis over drugs is niet nodig. De spelleiders nemen op 
voorhand best de handleiding door. 


Hip zonder trip is een actief buitenspel over drugs. Het doel van het spel is drugs in de groep bespreekbaar te 
maken. Het geeft de deelnemers een beeld van de rol die drugs in het leven van jongeren spelen. Tegelijkertijd 
vertelt het iets meer over druggebruik in het algemeen. 

Aan de hand van allerlei doe-activiteiten en denkoefeningen worden verschillende drugs besproken en worden 
de vaardigheden, de houdingen en het gedrag van de deelnemers bevraagd. Hip zonder trip kan je in een stad 
of in een dorp spelen. Je kan het spel ook als opstapje gebruiken om met elkaar aan de praat te raken over het 
onderwerp drugs. 

Hip zonder trip (VAD, 1997) kan je aankopen bij de VAD. Voorlopig kan je het nergens ontlenen. 

• Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen - Tel. 02/423.03.33 
Prijs: 1.500 fr. 


zwart op wits de mening 
van jongeren over drugs 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 


jongeren vanaf 14 jaar 
onbeperkt 

zelf te bepalen, afhankelijk van de gebruikte videofragmenten en de nabespreking 
1 begeleider. De begeleider bekijkt op voorhand best de video en de handleiding. 


Zwart op wit is een video die gebaseerd is op materiaal dat tijdens de Megafestatie in Flanders-Expo te Gent 
(1997) werd opgenomen. Een 350-tal jongeren werd naar hun mening gevraagd aan de hand van twaalf 
stellingen in verband met gezondheid. Uit alle opnames werd een video van 20 minuten gemonteerd. De video 
is opgedeeld in 4 blokken van 5 minuten, die elk een andere stelling behandelen. De vier stellingen zijn: Een 
joint roken is veel gezonder dan een pint drinken; Is alcohol een zware drug?; Als je rookt heb je vrienden; Alles 
moet, niets mag. Bij de video hoort een handleiding. In deze handleiding vind je tips om aan de hand van de 
video een discussie te houden over verschillende aspecten van druggebruik. 

De video Zwart op wit: De mening van jongeren over drugs (VAD, 1998) kan je aankopen bij de VAD. 

• Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen - Tel. 02/423.03.33 
Prijs: 400 fr. 


fot o-'st e Hingen 


Doelgroep: 

Groepsgrootte: 

Tijd: 

Begeleiding: 

handleiding. 


jongeren vanaf 14 jaar 
vanaf 8 deelnemers 

zelf te bepalen, afhankelijk van het aantal gebruikte stellingen en foto’s 
1 begeleider. De begeleider bekijkt op voorhand best de stellingen, de foto’s en de 


De werkvorm Foto-stellingen omvat vier reeksen van acht stellingen met bijbehorende foto. 

De vier reeksen van stellingen met foto zijn opgebouwd rond de volgende thema’s: Visie op drugpreventie; 
Jongeren en drugs; Drugs in de sociale context; Genieten en recht op roes. 

De stellingen en de foto’s kan je als uitgangspunt gebruiken voor een discussie over diverse aspecten van de 
drugpoblematiek. De combinatie ‘stellingen en foto’s’ maakt er een leuke werkvorm van om een gesprek over 
drugs op gang te trekken. In de bijbehorende handleiding vind je concrete tips om de discussie in goede banen 
te leiden. 


De werkvorm Foto-stellingen (VAD, 1998) kan bij de VAD worden aangekocht. 
• Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen - Tel. 02/423.03.33 
Prijs: 800 fr. 


Tot slot 


Tot slot willen we jou, als spelbegeleider enkele brochures en handboeken met nuttige achtergrondinformatie 

voorstellen. Een volledig overzicht van het preventiemateriaal dat de VAD ter beschikking heeft, vind je in de 

VAD-catalogus. Deze catalogus kan je gratis bekomen bij de VAD. 

VAD (1995). Drugs in de jeugdbeweging, hoe deal je ermee? Draaiboek voor de uitwerking van een beleid rond 
alcohol en andere drugs in de jeugdbeweging. 

VAD (1995). Drugs in het jeugdhuis, hoe deal je ermee? Draaiboek voor de uitwerking van een beleid rond 
alcohol en andere drugs in het jeugdhuis. 

VAD (1997). Drugs, een ramp op kamp? Drugpreventie op kamp: Een gids voor begeleiders van 
jongerengroepen. 

VAD (1996). De achtergrond op de voorgrond. Achtergrondinformatie over alcohol en andere drugs voor het 
jeugdwerk. 

VSPP (1995). Druggebruik. Informatie over de producten, het gebruik, de risico’s en de gevolgen. 

Gezien ook samenwerkingsactiviteiten, vertrouwensspelen, groepsbevorderende spelen en niet-competitieve 

spelen een bijdrage kunnen leveren aan drugpreventie, kan je ook inspiratie putten uit de volgende publicaties. 

CIS (1995). Door spelen. Een speels antwoord op conflict, macht en geweld. 

CIS (1993). Anderspel. Speel anders dan anders. 

Quest International (1991). Energize! Energizers and other great cooperative activities for all ages. 

Catalogus van het Centrum voor Informatieve Spelen 

Tijdschriften van verschillende jeugdwerkinitiatieven 




Deze brochure is een uitgave van de Vereniging voor Alcohol¬ 
en andere Drugproblemen (VAD). Ze biedt een overzicht van 
werkvormen en spelen die kunnen worden gebruikt in het 
kader van drugpreventie. 

De brochure richt zich tot begeleiders van jongerengroepen 
(jeugdbewegingsleiders, jeugdhuismedewerkers, kampbege- 
leiders, preventiewerkers, vormingswerkers,...). Met de voor¬ 
gestelde werkvormen en spelen kunnen verschillende aspec¬ 
ten van de drugproblematiek bespreekbaar worden gemaakt. 
Hierbij staat de uitwisseling van ideeën en meningen centraal. 
Enkele werkvormen en spelen kunnen ook worden gebruikt 
\ om kennis en vaardigheden op te doen in verband met drugs. 


V.u.: S. Ansoms, E. Tollenaerestraat 15,1020 Brussel 





078-1 S? £DRUGUJM 


Meer informatie over deze brochure kan je bekomen bij: 

Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw 
E. Tollenaerestraat 15,1020 Brussel 
Tel. 02/423.03.33 - Fax. 02/423.03.34 


Dit project werd gefinancierd door de Vlaamse minister 
van Financiën, Begroting en Gezondheidsbeleid